Belçika kenevir politikası konusunda temkinli bir ülkedir. Bu yazıda Belçika tıbbi kenevir mevzuatını ve CBD düzenlemelerini inceleyeceğiz. Ayrıca kullanım, yetiştirme ve gelecekteki gelişmeler hakkında da bilgi vereceğiz.

Belçika Tıbbi Kenevir Mevzuatı ve CBD

Belçika 2015 yılında imzalanan bir kraliyet kararnamesiyle sınırlı bir izin getirdi. Bu kararnameye göre THC içermeyen belirli tıbbi ürünlere izin veriliyor. Günümüzde hekim reçetesi ile sadece saf CBD içeren eczane preparatları hazırlanabiliyor. Bu ürünler “magistral” olarak adlandırılıyor. Federal İlaç ve Sağlık Ürünleri Ajansı (FAMHP) bu süreci sıkı şekilde düzenler. Eczaneler preparasyonları yalnızca onaylı tedarikçilerden temin edebilir. Üretim, Belçika Farmakopesi ve GMP standartlarına uygun olmalıdır. Sativex® ve Epidyolex® gibi iki cannabis bazlı ilaç onaylanmıştır. Ancak bu ilaçlar sınırlı endikasyonlarda kullanılır ve ticari olarak yaygın değildir.

Belçika’da tıbbi amaçlı kenevir reçetesi hem aile hekimleri hem de uzman hekimler tarafından yazılabilir. Bu preparatlar genellikle yağ formülasyonları veya kapsüller şeklinde hazırlanır (prohibitionpartners.com). Resmî bir endikasyon listesi bulunmasa da CBD bazlı magistral preparasyonlar genellikle aşağıdaki durumlar için reçete edilmektedir:

• Enflamatuar veya otoimmün hastalıklar
• Kronik veya nöropatik ağrı
• Epileptik bozukluklar
• Anksiyete ve uyku bozuklukları

Kişisel Kullanım ve Yasal Sınırlar

Cannabis Belçika’da teknik olarak yasadışıdır. Ancak kişisel kullanım için 3 grama kadar bulundurmak 2003’ten beri suç olmaktan çıkarılmıştır (en.wikipedia.org). Bu dekriminalizasyon sayesinde 18 yaş üzerindeki yetişkinler 3 gram sınırını aşmadığı sürece para cezası dışında yaptırımla karşılaşmaz. Buna rağmen üretim, satış ve dağıtım hâlâ yasaktır. Büyük miktarlarda bulundurmak hâlâ ceza gerektiren bir fiildir. FAMHP’ye göre eczaneler kenevir bitkisi veya kuru tomurcuk satışı yapamaz. Tıbbi keneviri başka bir ülkeden getirip Belçika’ya sokmak Schengen deklarasyonu gerektirir. Bu deklarasyonlar onaylanmadığı için ithalat fiilen mümkün değildir (www.famhp.be).

Yetiştirme ve Sosyal Kulüpler

Belçika’da kenevir yetiştirmek genel olarak yasaktır. FAMHP, hem tıbbi hem de bilimsel amaçlı kenevir yetiştiriciliğine izin vermez (www.famhp.be). Tek istisna, THC içeriği %0,3’ün altında olan endüstriyel kenevirdir. Bu tür kenevir ancak bölgesel otoritelerin izniyle yetiştirilebilir. Tohumların bile %0,3’ten yüksek THC içeren bitkiler üretme potansiyeli varsa bunların bulundurulması ve ithal edilmesi cezai yaptırıma tabidir (www.famhp.be). 2003’te bir dişi bitkiye kadar kişisel yetiştirme toleransı getirilmiş olsa da bu alan hâlâ gri bölge olarak değerlendirilir. Yetkililer bu konuyu düzenli olarak denetlemektedir (en.wikipedia.org).

Kenevir sosyal kulüpleri son yıllarda bazı Avrupa ülkelerinde popülerleşse de Belçika’da bu tür oluşumlar yasa dışıdır. FAMHP, üye bazlı kolektif hasat ve tüketim organizasyonlarının başkalarının uyuşturucu kullanımını kolaylaştırdığını bildiriyor. Bu nedenle bu girişimler ceza kapsamına girer (www.famhp.be).

Belçika Tıbbi Kenevir Pazarı ve Gelecek Beklentileri

Belçika, tıbbi kenevir pazarında son derece sınırlı bir konuma sahiptir. THC içeren tıbbi ürünlerin yasaklanması ve sadece saf CBD preparasyonlarının eczanelerde hazırlanabilmesi, kapsamlı bir endüstrinin ortaya çıkmasını engellemektedir. Prohibition Partners raporlarına göre ükede ticari bir tıbbi kenevir üretimi veya tedarik zinciri bulunmamakta, mevcut ekosistem sadece reçeteli CBD bileşenleri ve münferit araştırma girişimleri üzerinden işlemektedir (prohibitionpartners.com). Buna rağmen Belçika’nın eczacılık alanındaki uzmanlığı ve AB içindeki merkezi konumu, cannabinoid araştırmaları ve lojistik operasyonlar için stratejik bir üs olmasını sağlamaktadır (prohibitionpartners.com). Gelecekte Almanya veya Fransa gibi komşu ülkelerdeki reformlardan etkilenerek yasal çerçevenin genişlemesi olasıdır.

Sonuç

Belçika’da tıbbi kenevir ve CBD kullanımı hâlen kısıtlı bir çerçevede yürütülmektedir. Yasal düzenlemeler, yalnızca saf CBD içeren magistral preparasyonların eczanelerde hazırlanmasına izin vermektedir; THC’li preparatlar ve kuru tomurcuklar yasaklanmıştır. 3 gramlık kişisel kullanım sınırı sayesinde bireysel tüketim kısmen tolere edilse de, yetiştirme ve sosyal kulüpler gibi faaliyetler kesin bir şekilde yasaklanmıştır. 2025 itibaryıla Belçika’nın bu konuda muhafazakâr duruşu sürmektedir.

Kenevir mevzuatının dünyadaki durumunu görmek isterseniz Kenevirin Yasal Haritası: Hangi Ülkeler Ne Adımlar Attı? başlıklı yazımıza da göz atabilirsiniz.